خیبر پختون خوا: به گزارش راز نیوز| وب‌سایت آمریکایی Common Dreams در گزارشی به قلم استیون پراگر، به بررسی تحولات سیاسی اخیر پاکستان، اعلام وضعیت اضطراری در خیبر پختون خوا، بازداشت رهبران حزب تحریک انصاف و روابط نزدیک دونالد ترامپ با عاصم منیر فرمانده ارتش پاکستان، پرداخته است.
این گزارش همچنین نگرانی سازمان عفو بین‌الملل و انتقاد فعالان سیاسی از حمایت های نظامی و امنیتی آمریکا از اسلام‌آباد را بازتاب می‌دهد.
اعلام وضعیت اضطراری و برکناری عملی دولت منتخب خیبر پختون خوا
آصف علی زرداری، رئیس‌جمهور پاکستان، روز یکشنبه در ایالت خیبر پختون خوا، واقع در شمال غرب این کشور، وضعیت اضطراری اعلام کرد. با اجرای این تصمیم، اختیارات دولت منتخب ایالتی به حالت تعلیق درآمد و اداره امور به فرمانداری منصوب شده از سوی دولت فدرال واگذار شد.
در پی این اقدام، صدها تن از اعضای حزب تحریک انصاف پاکستان (PTI)، حزب متعلق به عمران خان، نخست‌وزیر پیشین و زندانی این کشور، بازداشت شدند. سهیل آفریدی وزیر ارشد خیبر پختون خوا و از چهره های ارشد این حزب، نیز در میان بازداشت شدگان قرار دارد. همچنین سه خواهر عمران خان نیز بازداشت شده‌اند.
این تحولات در شرایطی رخ داده است که خیبر پختون خوا آخرین ایالت پاکستان به شمار می‌رفت که همچنان تحت کنترل حزب تحریک انصاف قرار داشت.
اعتراضات برای آزادی عمران خان؛ دولت از تهدیدهای امنیتی می‌گوید
اعلام وضعیت اضطراری پس از چند روز اعتراض در پاکستان صورت گرفت؛ اعتراضاتی که محور اصلی آن‌ها مطالبه آزادی عمران خان بود.
عمران خان در سال 2022، در پی رأی عدم اعتماد پارلمان، از مقام نخست‌وزیری کنار رفت. گزارش کامن دریمز مدعی است که این روند در شرایط فشار شدید دولت وقت آمریکا به ریاست‌جمهوری جو بایدن انجام شد. عمران خان پس از برکناری زندانی شد و ارتش پاکستان را به نقش آفرینی در برکناری خود متهم کرد.
دولت پاکستان اعلام کرده است که وضعیت اضطراری را به دلیل ناتوانی مقام های محلی در مهار حملات فزاینده گروه های اسلام‌گرای مسلح و تروریستی برقرار کرده است.
با این حال، رهبران حزب تحریک انصاف این توجیه را رد کرده و می‌گویند دولت از مسائل امنیتی به‌عنوان پوششی برای سرکوب اعتراضات استفاده می‌کند. به گفته آنان، این تصمیم با هدف جلوگیری از گسترش اعتراضات، از جمله راهپیمایی برنامه‌ریزی شده به سوی اسلام‌آباد برای مطالبه آزادی عمران خان، اتخاذ شده است.
«تلاشی آشکار برای سرکوب مردم»؛ انتقاد فعالان حقوق سیاسی
مهلقا صمدانی، مدیر سازمان «اتحاد جامعه برای صلح و عدالت»، که برای مقابله با حمایت آمریکا از سرکوب سیاسی در پاکستان فعالیت می‌کند، در واکنش به تحولات اخیر، خیبر پختون خوا را «آخرین ایالت باقی مانده‌ای توصیف کرد که رژیم نظامی نتوانسته بود کنترل آن را به دست بگیرد».
او در ویدئویی درباره اعلام وضعیت اضطراری گفت: «دولت اکنون وضعیت اضطراری اعلام کرده و حکومت فرماندار را در این ایالت برقرار ساخته است؛ اقدامی که عملاً دولت منتخب آن را از قدرت کنار می‌زند. فقط به معنای این اتفاق فکر کنید: میلیون ها نفر به نمایندگان خود رأی داده‌اند، اما اکنون می‌بینند که دولت منتخب شان از اختیارات خود محروم شده است.»
صمدانی با اشاره به اعتراضات افزود: «همه این اعتراضات طرفدار دموکراسی را دیدند. این تلاشی کاملاً آشکار برای سرکوب آن‌ها از سوی یک رژیم نظامی است که از مردم خودش وحشت دارد.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که حزب تحریک انصاف و حامیان عمران خان، اقدامات دولت را بخشی از روند محدود کردن فعالیت های سیاسی مخالفان می‌دانند؛ ادعایی که دولت پاکستان در توجیه تصمیم خود، آن را در چارچوب ضرورت های امنیتی قرار داده است.
هشدار عفو بین‌الملل درباره بازداشت‌ها و محدودیت اینترنت
سازمان عفو بین‌الملل پیش‌تر و هم‌زمان با اعتراضات گسترده برای آزادی عمران خان، هشدار داده بود که مقام‌های پاکستانی از روندهای کیفری به‌عنوان ابزاری برای جلوگیری از بازگشت او به قدرت و برخورد با مخالفان استفاده کرده‌اند.
پس از اجرای تدابیر اضطراری در آخر هفته، سازمان پایش اینترنت نت‌بلاکس از اختلال‌های گسترده در خدمات اینترنتی در بخش‌هایی از خیبر پختون خوا خبر داد.
همچنین گزارش‌هایی درباره اختلال در شبکه تلفن همراه، تعطیلی حمل‌ونقل عمومی و مسدود شدن چندین جاده در سراسر این ایالت منتشر شده است.
بابو رام پانت، معاون مدیر بخش جنوب آسیا در عفو بین‌الملل، روز یکشنبه با اشاره به بازداشت های خودسرانه گزارش شده، از جمله بازداشت وزیر ارشد ایالت، و اختلال در اینترنت گفت که این تحولات درباره تناسب اقدامات اضطراری با شرایط موجود نگرانی هایی جدی ایجاد می‌کند.
او تأکید کرد که دولت ها ممکن است در شرایطی کاملاً محدود و در مواجهه با وضعیت اضطراری تهدید کننده موجودیت کشور، از برخی تعهدات حقوق بشری خود عدول کنند؛ اما چنین شرایطی به معنای اعطای اختیار نامحدود برای نقض حقوق بشر، خاموش کردن صدای مخالفان یا متمرکز کردن قدرت نیست.
حمایت ویژه ترامپ از عاصم منیر؛ فرمانده‌ای که بر سرکوب مخالفان نظارت داشته است
بخش دیگری از گزارش کامن دریمز به روابط نزدیک دونالد ترامپ با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اختصاص دارد؛ فردی که طبق گزارش، بر روند برخورد با عمران خان و حزب تحریک انصاف نظارت داشته و در سال‌های اخیر برای تحکیم کنترل خود بر نیروهای مسلح پاکستان تلاش کرده است. این گزارش همچنین به برخورداری منیر از مصونیت در برابر پیگرد کیفری اشاره می‌کند.
ترامپ بارها از منیر تمجید کرده است. او سال گذشته میزبان فرمانده ارتش پاکستان در دیداری کم‌سابقه به مدت دو ساعت در دفتر بیضی کاخ سفید بود؛ دیداری که بدون حضور دیگر مقام‌های پاکستانی برگزار شد.
رئیس‌جمهور آمریکا در توصیف منیر از عبارت‌هایی مانند «فیلد مارشال محبوب من»، «فردی بسیار مهم» و «انسانی استثنایی» استفاده کرده است.
این روابط در شرایطی گسترش یافته که حکومت پاکستان با انتقادهای فزاینده‌ای درباره نحوه برخورد با مخالفان سیاسی، وضعیت عمران خان و محدودیت های اعمال شده بر فعالیت های اعتراضی روبه‌رو است.
فروش تسلیحات آمریکایی به پاکستان و نقش منیر در ارتباط با تهران
گزارش کامن دریمز همچنین به تصمیم دولت ترامپ در ماه دسامبر برای تأیید فروش بسته‌ای به ارزش 686 میلیون دلار با هدف ارتقای جنگنده‌های اف-16 پاکستان اشاره می‌کند.
به نوشته این رسانه، ترامپ در جریان جنگ آمریکا با ایران، عاصم منیر را به‌عنوان یکی از میانجی‌های مهم میان واشینگتن و تهران نیز به کار گرفته است.
حسین ندیم، تحلیلگر سیاسی پاکستانی و مدرس دانشگاه جورج واشینگتن، پیش‌تر استدلال کرده بود که منیر با ایفای نقش در تأمین منافع دولت ترامپ، به کسب مشروعیت بین‌المللی برای خود کمک می‌کند؛ آن هم در شرایطی که درباره نحوه اعمال قدرت نظامی او در داخل پاکستان پرسش‌های جدی مطرح است.
ندیم در مقاله‌ای که در ماه اوت منتشر کرد، نوشت ژنرال‌های پاکستانی مدت‌هاست می‌دانند چگونه از نگرانی‌های امنیتی، دغدغه‌ها و نیازهای سیاسی داخلی رؤسای‌جمهور آمریکا بهره‌برداری کنند.
او افزود که حاکمان نظامی پاکستان خود را با تغییرات سیاسی در واشینگتن تطبیق می‌دهند، زیرا می‌دانند نیازهای فوری سیاسی و امنیتی آمریکا ممکن است نگرانی‌ها درباره دموکراسی و شیوه حکمرانی در کشورهایی مانند پاکستان را تحت‌الشعاع قرار دهد.
درخواست فعالان آمریکایی برای توقف حمایت نظامی از اسلام‌آباد
در پی تحولات اخیر، مخالفان مداخله آمریکا، از جمله مهلقا صمدانی، بار دیگر خواستار قطع حمایت‌های واشینگتن از دولت پاکستان شده‌اند.
صمدانی گفت: «آمریکا همچنان به آموزش نیروهای نظامی و همکاری نزدیک با همان رژیم نظامی ادامه می‌دهد که اکنون به مردم خودش حمله می‌کند.»
او از اعضای کنگره آمریکا خواست فوراً در این زمینه موضع‌گیری کنند و با اعلام حمایت از معترضان مسالمت‌جوی طرفدار دموکراسی در پاکستان، به مقام‌های نظامی این کشور نشان دهند که سرکوب مخالفان بدون پاسخ نخواهد ماند.
اریک اسپرلینگ، مدیر اجرایی سازمان «سیاست خارجی عادلانه» و از اعضای ائتلاف تغییر سیاست آمریکا در قبال پاکستان، نیز با انتقاد از تداوم همکاری های نظامی واشینگتن با اسلام‌آباد گفت مالیات دهندگان آمریکایی تمایلی ندارند در آموزش یک حکومت نظامی فاسد که مردم خود را سرکوب می‌کند، مشارکت داشته باشند؛ به‌ویژه آنکه حدود یک میلیون آمریکایی پاکستانی تبار نیز از پیامدهای این سیاست ها متأثر هستند.
اسپرلینگ تأکید کرد اگر حکومت پاکستان اجازه ندهد مردم این کشور اعتراض کنند و در انتخابات آزاد رأی بدهند، نباید از آموزش یا حمایت نیروهای نظامی و سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا برخوردار شود.
او همچنین گفت ادامه حمایت واشینگتن از حکومت نظامی پاکستان، به روابط آمریکا با مردم این کشور آسیب می‌زند؛ مردمی که به گفته او، با انتخاباتی مواجه بوده‌اند که نتایج آن به‌صورت متقلبانه تغییر داده شده و اکنون نیز با برخورد حکومت با اعتراضات روبه‌رو هستند.
اسپرلینگ در پایان اظهار داشت که آمریکا فرصتی دارد تا با حمایت از آزادی و دموکراسی و ایستادن در کنار مردم پاکستان در تلاش برای رهایی از سلطه نظامی، زمینه ایجاد یک مشارکت واقعی با آنان را فراهم کند.
