اسلام‌آباد: به گزارش راز نیوز | پاکستان در ادامه روند توسعه فناوری‌های نوین دفاعی و تسلیحات هوشمند، از پهپاد انتحاری جت‌محور جدید خود با نام های‌مارک-25 تی‌جی (HiMark-25 TJ) رونمایی کرد؛ سامانه‌ای که از آن به‌عنوان یکی از تازه‌ترین نسل‌های مهمات سرگردان جت‌محور در صنعت دفاعی پاکستان یاد می‌شود.

این پهپاد که توسط شرکت خصوصی «ووت تک ایروسپیس» (Woot Tech Aerospace) طراحی و تولید شده، نسخه جت‌محور مدل پیشین «های‌مارک-25» به شمار می‌رود که پیش‌تر با موتور پیستونی و ملخی فعالیت می‌کرد. مدل جدید نخستین‌بار در آوریل 2026 معرفی شد و بنا بر ارزیابی تحلیلگران دفاعی، بخشی از تغییر راهبردی پاکستان به سمت توسعه مهمات انتحاری سریع، ارزان و دشوار برای رهگیری محسوب می‌شود.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، «های‌مارک-25 تی‌جی» برای اجرای عملیات‌های تهاجمی عمقی علیه اهداف نرم، نیمه‌مستحکم و متحرک طراحی شده و توانایی حمله تا شعاع 250 کیلومتری را داراست. کارشناسان حوزه دفاعی این سامانه را یکی از کم‌هزینه‌ترین نمونه‌ها در بازار رو‌به‌رشد «مهمات یک‌بارمصرف تهاجمی» یا One-Way Effectors ارزیابی کرده‌اند.

شرکت «ووت تک» که در سال 2021 تأسیس شد، فعالیت خود را ابتدا در حوزه پهپادهای تجاری عمودپرواز برای کاربردهای کشاورزی و نقشه‌برداری آغاز کرد، اما به‌تدریج وارد صنایع دفاعی شد. این شرکت اکنون طیفی از سامانه‌های رزمی از جمله پهپادهای انتحاری، پهپادهای چندملخه مسلح، پهپادهای هدف، موشک کروز «Nimbus 2K» و سامانه‌های حمله گروهی پهپادی موسوم به «SHARDS» را توسعه داده است.

در مدل جدید «های‌مارک-25 تی‌جی»، موتور پیستونی نسخه اولیه با یک موتور توربوجت 25 کیلوگرم‌رانش جایگزین شده است؛ رویکردی که پیش‌تر در پروژه‌هایی نظیر پهپادهای روسی «گران-3» و «گران-5» و همچنین برنامه‌های اروپایی MBDA برای افزایش سرعت و کاهش آسیب‌پذیری پهپادهای انتحاری در برابر سامانه‌های پدافند هوایی مورد استفاده قرار گرفته بود.

تحلیلگران نظامی معتقدند که تغییر از سامانه‌های ملخی به پیشران‌های جت‌محور، پاسخی مستقیم به تکامل سامانه‌های دفاع هوایی است؛ چراکه بسیاری از سامانه‌های پدافندی جدید توانایی رهگیری پهپادهای کندتر را پیدا کرده‌اند و پهپادهای جت‌محور می‌توانند با سرعت و مانور بیشتر، احتمال نفوذ به اهداف را افزایش دهند.

بر اساس مشخصات فنی منتشرشده از سوی منابع صنعتی، این پهپاد دارای وزن برخاست حداکثری ۷۰ کیلوگرم، طول 3 متر و دهانه بال 2.5 متر است. ظرفیت سوخت آن 30 کیلوگرم اعلام شده و می‌تواند سرجنگی 25 کیلوگرمی در گونه‌های مختلف انفجاری، ترکش‌زا و خرج گود حمل کند.

«های‌مارک-25 تی‌جی» با سرعت حدود 240 کیلومتر در ساعت حرکت می‌کند و در حالت تهاجمی می‌تواند به سرعت 320 کیلومتر در ساعت برسد. مداومت پروازی آن حدود یک ساعت و سقف عملیاتی‌اش 4500 متر عنوان شده است.

این پهپاد قابلیت پرتاب از سکوهای زمینی و خودروهای تاکتیکی سبک، از جمله وانت‌های مجهز به ریل پرتاب را داراست و از سامانه کمکی راکتی برای افزایش برد نیز بهره می‌برد؛ مفهومی که مشابه تاکتیک‌های مورد استفاده در جنگ اوکراین و عملیات‌های یمن توصیف شده است.

سامانه هدایت این پهپاد ترکیبی از GPS/INS، مسیر‌یابی خودکار، جستجوگر اپتیکی الکترونیکی برای تأیید نهایی هدف، لینک داده امن و قابلیت شبکه‌سازی گروهی (Swarm) است. همچنین اعلام شده که این پهپاد توانایی ارتباط فراتر از خط دید (BLoS) از طریق سامانه‌های ماهواره‌ای مبتنی بر استارلینک و استارشیلد را نیز دارد.

یکی از ویژگی‌های کلیدی این سامانه، قابلیت اجرای حملات گروهی و اشباع پدافندی است. چندین پهپاد می‌توانند به‌صورت هم‌زمان اطلاعات را میان خود به اشتراک گذاشته و از زوایای مختلف به هدف حمله کنند؛ تاکتیکی که هدف آن غلبه بر سامانه‌های دفاع هوایی یکپارچه از طریق حجم حمله است.

تحلیلگران دفاعی این رویکرد را مشابه الگوهای عملیاتی پهپادهای شاهد در جنگ اوکراین و همچنین برخی درگیری‌های خاورمیانه ارزیابی کرده‌اند؛ جایی که حملات انبوه پهپادی توانسته‌اند فشار قابل‌توجهی بر سامانه‌های پدافندی وارد کنند.

ورود «های‌مارک-25 تی‌جی» به بازار دفاعی، هم‌زمان با رقابت داخلی در پاکستان میان شرکت‌های دولتی و خصوصی در حوزه مهمات سرگردان صورت می‌گیرد. شرکت دولتی GIDS نیز پیش‌تر سامانه‌هایی چون «سرکش-1» و «باز دلتا» را توسعه داده بود که دارای برد بیشتر و قابلیت‌های مشابه هستند.

با این حال، آنچه پروژه «های‌مارک-25 تی‌جی» را متمایز می‌کند، منشأ خصوصی آن است. صنعت دفاعی پاکستان طی دهه‌های گذشته عمدتاً تحت سلطه نهادهای دولتی نظیر NESCOM، مجتمع هوانوردی پاکستان (PAC)، صنایع سنگین تاکسیلا (HIT) و GIDS قرار داشت، اما موفقیت یک شرکت خصوصی در توسعه یک پهپاد جت‌محور تهاجمی، نشانه‌ای از کاهش موانع ورود به بازار تسلیحات پیشرفته در پاکستان تلقی می‌شود.

گزارش‌ها حاکی است شرکت «ووت تک» برنامه‌ریزی کرده تا ظرفیت تولید این پهپاد را در مقیاس بسیار گسترده افزایش دهد و حتی از تولید صدها هزار فروند سخن گفته است؛ ادعایی که در صورت تحقق، می‌تواند این سامانه را در رده پهپادهای انتحاری پرتعداد مشابه «شاهد» قرار دهد، هرچند برخی کارشناسان نسبت به امکان تحقق این حجم تولید در شرایط فعلی تردیدهایی مطرح کرده‌اند.

رونمایی از «های‌مارک-25 تی‌جی» در شرایطی انجام می‌شود که رقابت منطقه‌ای و جهانی در حوزه پهپادهای انتحاری و تسلیحات ارزان‌قیمت اما مؤثر، به‌سرعت در حال گسترش است و بسیاری از کشورها در تلاش‌اند با توسعه سامانه‌های تهاجمی هوشمند، موازنه‌های جدیدی در جنگ‌های مدرن ایجاد کنند.