اسلام آباد: به گزارش راز نیوز| گسترش همکاریهای راهبردی، اطلاعاتی و نظامی میان هند و اسرائیل طی سالهای اخیر، به یکی از محورهای مهم تحولات امنیتی منطقه تبدیل شده است. بررسی گزارشها و مقالات منتشر شده در رسانهها و اندیشکدههای بینالمللی نشان میدهد همگرایی فزاینده دهلینو و تلآویو، علاوه بر تأثیرگذاری بر معادلات جنوب آسیا، میتواند پیامدهای امنیتی و ژئوپلیتیکی گستردهای برای کشورهای منطقه از جمله ایران و پاکستان به همراه داشته باشد.
همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی هند و اسرائیل
گزارشها و مقالات منتشر شده در رسانههای بینالمللی حاکی از گسترش همکاریهای اطلاعاتی، امنیتی و نظامی میان هند و اسرائیل است.
بحران کشمیر و مناقشه فلسطین یکی از عوامل اصلی نزدیکی راهبردی دهلینو و تلآویو بوده و باعث شده است دو طرف همکاریهای گسترده و هماهنگی را در حوزههای اطلاعاتی، امنیتی و نظامی داشته باشند.
در همین چارچوب، مقالهای از «پوشالی لاس» کارشناس امنیتی هندیتبار مقیم آلمان در روزنامه «اورشلیم پست» با عنوان «از پهلگام تا عملیات سندور؛ اتحاد ضدتروریسم اسرائیل و هند» به ابعاد مختلف این همکاریها پرداخته است.
طبق این مقاله، همکاری میان هند و اسرائیل عمدتاً در حوزههای دفاعی، امنیتی و اطلاعاتی متمرکز است که شامل توسعه و بهره برداری مشترک از سیستمهای پیشرفته نظامی مانند موشک سطح به هوای باراک8 (توسعهیافته مشترک دو کشور) و پهپاد هاروپ ساخت اسرائیل است که در عملیات نظامی هند، از جمله عملیات سندور به کار گرفته شدند.
دو کشور تجربیات عملیاتی خود در زمینه عملیات جراحی دقیق، هدفگیری مبتنی بر هوش، به حداقل رساندن آسیب به غیر نظامیان و سیاست صفر تحمل در برابر تروریسم را به اشتراک میگذارند. این همکاری فراتر از تجهیزات، شامل هماهنگی دفاعی سطح بالا، حمایت سیاسی-استراتژیک و تبادل تجربیات در مواجهه با تهدیدات فرامرزی، استفاده از سپر انسانی و جنگ اطلاعاتی نیز میشود.
استفاده از تجهیزات نظامی اسرائیلی و ترکیهای در تنشهای منطقهای
در بخشی از این گزارشها آمده است که هند در جریان عملیات موسوم به «سندور» علیه پاکستان در مه 2025 از پهپادهای «هاروپ» ساخت اسرائیل استفاده کرده است.
در مقابل، پاکستان نیز از تجهیزات نظامی ساخت ترکیه شامل پهپادهای «Bayraktar TB2» و سامانههای جنگ الکترونیک «کورال» بهره برده است.
پهپاد «Bayraktar TB2» پس از معرفی رسمی در سال 2016، نخستینبار در جنگ قرهباغ میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در سال 2020 مورد استفاده قرار گرفت و نقش مهمی در موفقیت نظامی باکو ایفا کرد.
استفاده مجدد از این پهپادها در تنشهای اخیر میان پاکستان و هند، بار دیگر توجه رسانهها و محافل نظامی را به توانمندیهای دفاعی ترکیه جلب کرده است.
انتقال و آموزش 50 هزار تبعه هندی در اسرائیل
در مقاله دیگری از پوشالی لاس در نشریه «تایمز آف اسرائیل» با عنوان «قدرت مردمی پویای هند در اسرائیل»، به سفر «نارندرا مودی» نخستوزیر هند به اسرائیل در فوریه 2026 اشاره شده است؛ سفری که همزمان با آغاز جنگ ایران و اسرائیل انجام شد.
بر اساس این گزارش، اسرائیل متعهد شده است طی سه تا چهار سال آینده برای 50 هزار شهروند هندی فرصت شغلی فراهم کند و این افراد در اسرائیل آموزش ببینند.
در ادامه این تحلیل ادعا شده است که اتباع هندی اعزامی قرار است تحت آموزش نهادهای اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل از جمله موساد قرار گیرند و پس از طی دورههای آموزشی، در کشورهای مختلف خاورمیانه و جنوب و شرق آسیا در چارچوب فعالیتهای اطلاعاتی و جاسوسی مشترک برای هند و اسرائیل فعالیت کنند.
شکلگیری محور مشترک علیه کشورهای همسو با پاکستان
در این گزارشها تأکید شده است که همکاریهای مشترک هند و اسرائیل صرفاً محدود به پاکستان نبوده و کشورهای دارای روابط نزدیک با اسلامآباد نیز در این چارچوب قرار میگیرند.
در این میان بهطور مشخص از ایران، ترکیه و عربستان سعودی بهعنوان کشورهایی نام برده شده که در محاسبات امنیتی مشترک دهلینو و تلآویو مورد توجه قرار دارند.
پروژه «هند بزرگ» و شباهت آن با طرح «اسرائیل بزرگ»
در بخشی از این تحلیلها، شعار «اکند بهارت» یا «هند بزرگ» بهعنوان بخشی از رویکرد توسعهطلبانه و کشورگشایانه جریانهای تندروی سیاسی هند معرفی شده است.
بر اساس این دیدگاه، جریانهای ملیگرای افراطی هند به دنبال گسترش نفوذ سیاسی، امنیتی و جغرافیایی دهلینو در کشورهای همسایه از جمله پاکستان، افغانستان، بنگلادش، نپال، سریلانکا و میانمار هستند.
این رویکرد از منظر سیاسی و امنیتی با طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ» شباهتهایی دارد؛ طرحی که مبتنی بر تفکر توسعهطلبانه و گسترش حوزه نفوذ اسرائیل در منطقه تعریف میشود و طی دهههای گذشته از سوی جریانهای صهیونیستی افراطی مطرح شده است.
در هر دو مورد، اصل حاکم بر این تفکر نه مسائل تاریخی، بلکه توسعه نفوذ ژئوپلیتیکی، گسترش حوزه سلطه و اعمال برتری منطقهای عنوان میشود؛ موضوعی که میتواند موجب افزایش تنشها و بیثباتی در مناطق پیرامونی شود.
نقش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس
در این گزارشها تأکید شده است که اسرائیل و هند در تلاش هستند دامنه همکاریهای منطقهای خود را فراتر از جنوب آسیا گسترش دهند و برخی کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را نیز در این چارچوب با خود همراه سازند.
در همین راستا، امارات متحده عربی بهعنوان یکی از شرکای نزدیک اسرائیل در حوزههای امنیتی، اقتصادی و دفاعی مورد توجه قرار گرفته است. در این تحلیلها، خروج امارات از سازوکارهای مرتبط با اوپک و اوپکپلاس نیز در راستای همسویی بیشتر ابوظبی با سیاستها و منافع اسرائیل ارزیابی شده است.
همچنین در این ارزیابیها آمده است که اسرائیل در تلاش است علاوه بر امارات، کشورهای دیگری همچون بحرین و کویت را نیز به جمع متحدان منطقهای خود اضافه کند و دامنه همکاریهای امنیتی و سیاسی خود را در خلیج فارس گسترش دهد.
این روند بهعنوان بخشی از بازآرایی ائتلافهای منطقهای و شکلگیری محورهای جدید سیاسی ـ امنیتی در خاورمیانه توصیف میشود.
ملاحظات ژئوپلیتیکی روابط ایران و هند
در شرایطی که روابط اقتصادی و ترانزیتی ایران و هند طی سالهای اخیر اهمیت فزایندهای یافته، گسترش همکاریهای امنیتی و اطلاعاتی میان دهلینو و تلآویو میتواند ابعاد جدیدی به معادلات منطقهای اضافه کند.
همزمان با تعمیق روابط هند و اسرائیل، نگرانیهایی درباره پیامدهای امنیتی این همکاریها برای کشورهای منطقه از جمله ایران مطرح شده است.
در بهمن 1403 نیز گزارشهایی درباره ناپدید شدن سه شهروند هندی در ایران منتشر شد. برخی رسانههای هندی مدعی شدند دو نفر از این افراد به دلیل عکسبرداری در مناطق ممنوعه توسط نهادهای امنیتی ایران بازداشت شدهاند، هرچند تاکنون هیچ مقام رسمی در ایران یا هند این ادعاها را تأیید نکرده است.
در ادامه، گمانهزنیهایی نیز درباره احتمال ارتباط این افراد با فعالیتهای مرتبط با اسرائیل مطرح شد، اما جزئیات رسمی بیشتری درباره این پرونده منتشر نشد.
همزمانی این پرونده با گسترش همکاریهای اطلاعاتی و امنیتی هند و اسرائیل، باعث شده است موضوع روابط دهلینو و تلآویو با حساسیت بیشتری در معادلات امنیتی منطقه مورد توجه قرار گیرد.
