اسلام آباد: به گزارش راز نیوز| پس از درگیری نظامی ماه مه 2025 میان پاکستان و هند و شکست هوایی نیروی هوایی هند، جنگنده JF-17 Thunder که به‌صورت مشترک توسط پاکستان و چین طراحی و تولید شده است، به‌طور بی‌سابقه‌ای در کانون توجه بازار جهانی تسلیحات قرار گرفته است. موفقیت عملیاتی این جنگنده در برابر نیروی هوایی هند، موجب افزایش چشمگیر علاقه کشورهای مختلف برای خرید این هواپیمای رزمی شده است.

به‌گفته ناظران نظامی، JF-17 Thunder نقش کلیدی در عملکرد موفق نیروی هوایی پاکستان ایفا کرده و همین مسئله موجب شده است کشورهای مختلف، به‌ویژه آنهایی که دارای بودجه دفاعی محدود هستند، نگاه جدی‌تری به این جنگنده داشته باشند.

پس از جنگ اخیر، این هواپیما به یکی از پرفروش‌ترین گزینه‌ها در بازار جهانی دفاعی تبدیل شده و توجه خریداران را از جنگنده‌های غربی به خود معطوف کرده است.

تحلیلگران دفاعی می‌گویند این موضوع برای بسیاری از کشورها، از جمله هند، شگفت‌انگیز بوده که چرا برخی دولت‌ها به‌جای تامین جنگنده از تأمین‌کنندگان سنتی غربی، خرید هواپیما از کشوری در حال توسعه مانند پاکستان را ترجیح می‌دهند. در همین راستا، این پرسش نیز مطرح شده که JF-17 Thunder چه ویژگی‌هایی دارد که آن را در رقابت با جنگنده‌های غربی در موقعیت برتر قرار داده است.

کارشناسان بر این باورند که قیمت پایین‌تر، تحویل سریع، امکان ارتقای مداوم و توان نگهداری و پشتیبانی در داخل کشور خریدار از جمله عوامل اصلی جذابیت این جنگنده به شمار می‌رود. به‌گفته آنها، JF-17 برای نیروی‌های هوایی با بودجه محدود، توازنی قابل قبول میان هزینه و توان عملیاتی ایجاد می‌کند؛ مزیتی که بسیاری از جنگنده‌های غربی فاقد آن هستند.

از سوی دیگر، متخصصان نظامی تأکید می‌کنند که جنگنده JF-17 در مقایسه با نمونه‌های غربی، مشمول محدودیت‌های سخت‌گیرانه سیاسی و صادراتی نمی‌شود. برخلاف جنگنده‌های آمریکایی و اروپایی، خرید این هواپیما با نظارت‌های پیچیده، محدودیت در نوع استفاده یا اختلال در تأمین قطعات یدکی همراه نیست. همین مسئله سبب شده است کشورهایی که تحت تحریم هستند یا روابط سیاسی پرتنشی با غرب دارند، JF-17 را به‌عنوان یک گزینه مدرن و قابل اتکا انتخاب کنند.

در همین چارچوب، اخیراً در جریان سفر فرمانده نیروی هوایی بنگلادش، مارشال حسن محمود خان، به پاکستان، علاقه داکا به خرید جنگنده‌های JF-17 Block III مورد بحث قرار گرفت. بر اساس اعلام مقامات پاکستانی، در این دیدارها گفت‌وگوهای مفصلی میان مقامات ارشد دفاعی دو کشور انجام شده است.

JF-17 Thunder یک جنگنده چندمنظوره نسل 4.5 است که قابلیت انجام ماموریت‌های متنوعی از جمله نبرد هوایی، حمله به اهداف زمینی و عملیات شناسایی را داراست. این جنگنده به سامانه‌های پیشرفته تسلیحاتی مجهز بوده و توانایی استفاده از موشک‌های پیشرفته هوا به هوا، هوا به زمین و هوا به سطح دریا را دارد.

پاکستان با همکاری چین، به توانمندی کامل طراحی، تولید و مونتاژ این جنگنده دست یافته است. به‌گفته کارشناسان، JF-17 یک جنگنده سبک، چابک و چندمنظوره از نسل چهارم است که پیش‌تر نیز در جریان تنش‌های سال 2019 و همچنین در بحران‌های ماه مه 2024، توان عملیاتی خود را به نمایش گذاشته بود.

در همین زمینه، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان اعلام کرده است که پاکستان تاکنون جنگنده JF-17 را به کشورهای آذربایجان، میانمار و نیجریه فروخته و قرارداد فروش این هواپیما با عراق و لیبی نیز نهایی شده است. وی افزود روند سریع امضای قراردادهای جدید، می‌تواند منافع اقتصادی قابل توجهی برای پاکستان به همراه داشته باشد.

به گفته وزیر دفاع پاکستان، در سال گذشته قرارداد تاریخی فروش 40 فروند JF-17C Block III به آذربایجان به ارزش تقریبی 4.6 میلیارد دلار امضا شده است. اگرچه نیروی هوایی پاکستان تاکنون آمار رسمی فروش کلی این جنگنده را اعلام نکرده، اما گزارش‌ها از ابراز علاقه چند کشور دیگر از جمله ایران حکایت دارد.

در همین راستا، داگلاس بری، کارشناس دفاعی مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی (IISS)، می‌گوید نسخه‌های جدید JF-17 به رادارهای کارآمدتر و تسلیحات هوایی پیشرفته مجهز شده‌اند؛ موضوعی که فاصله توانمندی میان جنگنده‌های تولید چین و پاکستان و نمونه‌های غربی را به شکل محسوسی کاهش داده است. به گفته وی، انعطاف‌پذیری چین و پاکستان در انتقال فناوری، مونتاژ داخلی و تامین خدمات نگهداری، مزیتی مهم برای کشورهای خریدار به‌شمار می‌رود.

ناظران نظامی در نهایت معتقدند عملکرد عملیاتی جنگنده JF-17 Thunder در جنگ ماه مه 2025 میان پاکستان و هند، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش اعتبار بین‌المللی این هواپیما داشته و آن را به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های راهبردی پاکستان در بازار جهانی تسلیحات تبدیل کرده است.