واشنگتن: به گزارش راز نیوز | پس از شکست راهبردی ایالات متحده در افغانستان و خروج پرهزینه نیروهای آمریکایی از این کشور در سال 2021، اکنون نشانه‌های فزاینده‌ای از بازتعریف نقش پاکستان در راهبرد امنیتی واشنگتن در منطقه آشکار شده است؛ روندی که اسلام‌آباد را به مهم‌ترین بازوی عملیاتی آمریکا برای پیگیری اهداف امنیتی و اطلاعاتی در افغانستان و پیرامون آن تبدیل کرده است.

اظهارات تازه فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) بار دیگر این واقعیت را آشکار ساخت که واشنگتن، پس از ناکامی در تثبیت حضور مستقیم نظامی در افغانستان، اکنون تلاش می‌کند اهداف به اصطلاح امنیتی و ضدتروریستی خود را از طریق شبکه‌ای از همکاری‌های منطقه‌ای با محوریت پاکستان دنبال کند.

دریاسالار «چارلز بردفورد برد کوپر دوم» فرمانده سنتکام، طی نشست کمیته نیروهای مسلح سنای آمریکا، پاکستان را «شریک کلیدی ضدتروریسم» در مبارزه با داعش خراسان (ISIS-K) توصیف کرد و تصریح نمود که همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی واشنگتن با اسلام‌آباد، نتایج ملموسی علیه عناصر تحت تعقیب آمریکا به همراه داشته است.

وی با اشاره به تهدیدهای برخاسته از خاک افغانستان گفت: «تهدیدهای تروریستی ناشی از افغانستان همچنان عامل مهمی در همکاری آمریکا با شرکای منطقه‌ای محسوب می‌شود.» او تأکید کرد که ایالات متحده دیگر به‌دنبال حضور دائمی نظامی در افغانستان نیست، بلکه راهبرد جدید واشنگتن بر «مجموعه‌ای از شراکت‌های منطقه‌ای» استوار شده است.

فرمانده سنتکام آشکارا اعلام کرد: «پاکستان شریک کلیدی ضدتروریسم است که نقشی محوری در مبارزه با داعش خراسان در منطقه ایفا می‌کند.» وی همچنین افزود: «شراکت قوی نظامی ما با اسلام‌آباد، دستاوردهای ملموسی علیه افراد مهمی داشته که دستشان به خون آمریکایی‌ها آغشته بوده است.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از تحلیلگران منطقه‌ای معتقدند آمریکا پس از خروج از افغانستان، سیاست «کنترل از راه دور» را در پیش گرفته و اکنون با تکیه بر ظرفیت‌های اطلاعاتی، امنیتی و عملیاتی پاکستان تلاش می‌کند نفوذ خود را در افغانستان و تحولات پیرامونی آن حفظ کند.

واشنگتن پس از ناکامی در پروژه بیست‌ساله اشغال افغانستان، اکنون به‌جای حضور مستقیم نظامی، مدل جدیدی از مداخله غیرمستقیم را دنبال می‌کند؛ مدلی که در آن پاکستان به‌عنوان حلقه واسط و بازوی اجرایی آمریکا در منطقه ایفای نقش می‌کند.

در همین چارچوب، همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی میان آمریکا و پاکستان طی ماه‌های اخیر به‌طور محسوسی افزایش یافته و مقامات آمریکایی بارها از نقش اسلام‌آباد در مقابله با داعش خراسان و دیگر گروه‌های مسلح فعال در افغانستان تمجید کرده‌اند.

فرمانده سنتکام همچنین هشدار داد: کشورهای آسیای مرکزی نیز نسبت به تهدیدهای ناشی از افغانستان نگرانی عمیقی دارند. او گفت: «شرکای ما در آسیای مرکزی با نگرانی، تحولات مرتبط با تهدیدهای تروریستی مستقر در افغانستان را زیر نظر دارند.»

این در حالی است که حکومت طالبان همواره ادعا کرده امنیت را در افغانستان برقرار ساخته و اجازه فعالیت به گروه‌های تروریستی خارجی نمی‌دهد. «ذبیح‌الله مجاهد» سخنگوی طالبان بارها اعلام کرده که داعش خراسان در داخل افغانستان شکست خورده و بقایای آن در کشورهای همسایه از جمله پاکستان فعالیت می‌کنند.

با این حال، شاخه داعش خراسان طی سال‌های اخیر مسئولیت حملات متعددی را در افغانستان بر عهده گرفته و گزارش‌های سازمان ملل متحد نیز تأکید می‌کند که این گروه همچنان فعال است و تهدیدی جدی برای امنیت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای محسوب می‌شود.

در گزارش دسامبر 2025 تیم نظارت و تحلیل تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل آمده بود که داعش خراسان «از بین نرفته» و همچنان تهدیدی جدی «برای افغانستان، منطقه و فراتر از آن» به‌شمار می‌رود.

پس از خروج نیروهای آمریکایی در اوت 2021، ایالات متحده راهبرد موسوم به «فراافقی» را در افغانستان در پیش گرفت؛ راهبردی که بر پایه عملیات اطلاعاتی، حملات محدود هدفمند و اتکا به شرکای منطقه‌ای بنا شده است.

پاکستان در قلب این راهبرد جدید قرار گرفته و آمریکا تلاش می‌کند از طریق ظرفیت‌های امنیتی و نظامی اسلام‌آباد، حضور غیرمستقیم خود را در معادلات افغانستان حفظ کند.

اظهارات فرمانده سنتکام در واقع اعترافی آشکار به این واقعیت است که واشنگتن پس از شکست در افغانستان، نه‌تنها از پیگیری اهداف امنیتی خود دست نکشیده، بلکه با تغییر روش، پاکستان را به مهم‌ترین بازوی عملیاتی خود برای مدیریت بحران‌های امنیتی منطقه تبدیل کرده است.

کارشناسان همچنین هشدار می‌دهند که ادامه این روند می‌تواند افغانستان را بار دیگر به میدان رقابت‌های اطلاعاتی و امنیتی قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تبدیل کند؛ جایی که بازیگران مختلف می‌کوشند از طریق جنگ نیابتی، نفوذ امنیتی و اهرم‌های ضدتروریستی، موازنه قدرت در جنوب و مرکز آسیا را به سود خود تغییر دهند.